Forum PTMA
http://forum.ptma.pl/

Zapomniane Obserwatorium
http://forum.ptma.pl/viewtopic.php?f=17&t=266
Strona 1 z 1

Autor:  Łukasz Płotkowski [ 01 lipca 2014, 20:47 ]
Tytuł:  Zapomniane Obserwatorium

Na dachu budynku międzywydziałowego Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego (ZUT) przy al. Piastów 48 w Szczecinie, znajduje się obserwatorium astronomiczne.

W 1970 roku powstał Międzyuczelniany Komitet Obchodu 500-nej rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika. Z pośród kilku pomysłów uczczenia owej rocznicy, wybrana została inicjatywa zaproponowana przez prof. Tadeusza Rewaja, czyli budowy obserwatorium.

W 1971 roku Rektor ówczesnej Politechniki Szczecińskiej, prof. Józef Kępiński zlecił wprowadzenie odpowiednich korekt do projektu nowopowstającego budynku międzywydziałowego i zamówił odpowiednią aparaturę w firmie Zeiss.
Teleskop i kopuła zostały dostarczone w 1977 roku. Budynek w tym czasie nie był jednak jeszcze gotowy. Teleskop musiał poczekać do 1982, kiedy to nastąpiło uroczyste otwarcie obserwatorium.

W Obserwatorium nigdy nie odbywały się żadne obserwacje naukowe oraz zajęcia dydaktyczne ze studentami (w Szczecinie niema kierunku studiów astronomia). Obserwatorium służyło do celów popularyzatorskich. Odbywały się tam pokazy nieba dla studentów i uczniów ze szczecińskich szkół. Przez pewien czas uczelnia zatrudniała do obsługi teleskopu Pana Lecha Barskiego (były prezes PTMA Szczecin).Od czasu zmiany ustroju politycznego obserwatorium zaczęło popadać w zapomnienie.

Gdy w styczniu 2014 w Szczecinie reaktywowaliśmy nasz oddział PTMA, jednym z naszych głównych celów stało się przywrócenie do pełnej funkcjonalności tego miejsca. Okazało się iż wrota kopuły obserwatorium od około 10 lat niedomykany się. Co do samego teleskopu to był on również niesprawny; mechanizm makro-ruchów rektascensji zatarł się.

Dzięki dużemu zaangażowaniu Kolegów z Oddziału udało się powyższe problemy wyeliminować. (szczegółowy spis prac przy kopule i teleskopie na końcu artykułu)
Tutaj chciałbym w imieniu naszego oddziału szczególnie podziękować za pracę, poświęcony czas i pomoc finansową w renowację teleskopu kolegom: Piotrowi Sosnowskiemu, Andrzejowi Armińskiemu, Markowi Fułkowi, Markowi Pacukowi, Michałowi Kowalewskiemu oraz Mariuszowi Zembrzuskiemu

Naszym celem jest prowadzić w obserwatorium pierwsze obserwacje naukowe, wizualne pomiary separacji układów gwiazd podwójnych oraz szczególnie udział w międzynarodowej kampanii EE Cep 2014 w ramach obserwacji gwiazd zmiennych (ma to być preludium do nadania numeru obserwatorium w klasyfikacji Minor Planet Center http://www.minorplanetcenter.net/). Teleskop ma również służyć do celów popularyzatorskich. Nie wszystko jest jeszcze gotowe, choć najważniejsze prace remontowe są już za nami.

Co do samego teleskopu to jest to:
Achromat (150/2250) w wersji dwu-soczewkowej, zaprojektowany przez dr August'a Sonnefeld'a w 1926 roku, produkowany do ok. 1995 roku. Seria na potrzeby obserwatoriów była lepiej wykonana, zawierała świadectwo interferometryczne i była oznaczona symbolami AS (tak jak i u nas), czyli "Astro-Spezial".

W szczegółach - to dublet powietrzny zrobiony z dwóch rodzajów szkła.- zaletą konstrukcji jest dużo lepsze korygowanie aberracji chromatycznej w stosunku do klasycznego dubletu Fraunhofer'a.

Na uwagę zasługuje też jakość wykonania, dostępna tylko dla instrumentów profesjonalnych i powodująca korekcję wspomnianej aberracji na poziomie niedostępnym dla tańszych trypletów.



Szczegółowy spis prac przy teleskopie:
1.prace wstępne: czyszczenie obudowy teleskopu, okularów, filtrów, szafy
2.demontaż celi z soczewką, czyszczenie 1-go lustra wewnątrz tubusu głowicy; demontaż wyciągu okularowego(usuniecie starego smaru; czyszczenie, nałożenie nowego smaru).
3. ustawienie rusztowania warszawskiego, montaż belek nośnych.
4. operacją unoszenia głowicy teleskopu za pomocą pasów z samo-napinaczami; umieszczenie głowicy na poziomej półce (masa ok.100 kg) nad podstawą.
5. demontaż elementów mechanicznych (ślimaka, wałków obrotowych; zębatek; łożysk; mechanizmu blokady mikro-makro-ruchów ) łączonego napędu mikro-ruchów rektascensji i napędu zegarowego
6. demontaż elementów mechanicznych (koła zębatego, wałków obrotowych wewnątrz tubusu, mechanizmu precyzyjnego ustalania deklinacji, pierścieni nastawczych czasu gwiazdowego, mechanizmu dociskowego pierścieni, łożysk) deklinacji.
7. demontaż wewnętrznego tubusu wraz z zapieczonymi pierścieniami (6-cio pierścieniowy mechanizm przekazania napędu na głowice teleskopu z funkcją separacji makro i mikro ruchów ) za pomocą pasów transportowych (masa ok.70 kg)
8.przekazanie tubusu do warsztatu tokarskiego, celem odspojenia pierścieni, oczyszczenia z rdzy.
9. ponowny montaż tubusu; ułożenie pierścieni wraz z nasmarowaniem; wyczernienie wewnętrznej powierzchni tubusu nową warstwą matowej farby; montaż kalamitek
10. dokładne oczyszczenie starego smaru w.w elementów mechanicznych deklinacji i rektascensji, nałożenie nowego smar; wymiana skorodowanych śrub na nowe ocynkowane galwanicznie.
11. ponowny montaż elementów mechanicznych i nastawczych
12. oczyszczenie 2-go lustra głowicy
13. montaż głowicy za pomocą pasów i belek.
14. demontaż rusztowania warszawskiego.

Załączniki:
Komentarz: tak wygląda kopuła na zewnątrz
kopuła na zewnatrz.jpg
kopuła na zewnatrz.jpg [ 194.92 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: pierwsze spotkanie w obserwatorium
pierwsze spotkanie.jpg
pierwsze spotkanie.jpg [ 220.76 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: teleskop przy pierwszym spotkaniu
teleskop.jpg
teleskop.jpg [ 97.36 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: widać szczelinę we wrotach
wrota sie nie zamykają.jpg
wrota sie nie zamykają.jpg [ 201.72 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: Panowie debatują od czego zacząć
debata.jpg
debata.jpg [ 236.49 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: debatą niema końca
debatuja dalej.jpg
debatuja dalej.jpg [ 349.35 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: pierwsze poważne prace, zdjęliśmy głowice
glowica juz w gorze.jpg
glowica juz w gorze.jpg [ 167.96 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: tuba wewnętrzna z zardzewiałymi pierścieniami
rdza na pierscieniach.jpg
rdza na pierscieniach.jpg [ 126.91 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: pan tokarz odspoił i wyczyścił pierścienie
pierscienie juz oczyszczone.jpg
pierscienie juz oczyszczone.jpg [ 133.18 KiB | Przeglądany 3790 razy ]
Komentarz: elementy mechaniczne do wyczyszczenia
rozebrane elem mech.jpg
rozebrane elem mech.jpg [ 112 KiB | Przeglądany 3790 razy ]

Autor:  Łukasz Płotkowski [ 01 lipca 2014, 20:52 ]
Tytuł:  Re: Zapomniane Obserwatorium

Ciąg dalszy zdjęć.

Załączniki:
Komentarz: kwas i alkohol potrafi czynić cuda, zdjęcie podczas czyszczenia
czyszczenie w alkoholu.jpg
czyszczenie w alkoholu.jpg [ 256.06 KiB | Przeglądany 3789 razy ]
Komentarz: Piotr czerni pierścień
czernienie tuby.jpg
czernienie tuby.jpg [ 266.41 KiB | Przeglądany 3789 razy ]
Komentarz: trochę smaru nigdy nie zaszkodzi
smarowanie pierscieni.jpg
smarowanie pierscieni.jpg [ 220.14 KiB | Przeglądany 3789 razy ]
Komentarz: dokręcamy już ostatnie śrubki
ostatnia śrubka.jpg
ostatnia śrubka.jpg [ 225.03 KiB | Przeglądany 3789 razy ]
Komentarz: Andrzej czyści lustro
czyszczenie lustra.jpg
czyszczenie lustra.jpg [ 302.51 KiB | Przeglądany 3789 razy ]
Komentarz: zakładamy ponownie głowicę
zakładamy glowice.jpg
zakładamy glowice.jpg [ 305.22 KiB | Przeglądany 3789 razy ]
Komentarz: i gotowe
głowica na miescu.jpg
głowica na miescu.jpg [ 271.18 KiB | Przeglądany 3789 razy ]

Autor:  Zdzisław Kołtek [ 01 lipca 2014, 22:42 ]
Tytuł:  Re: Zapomniane Obserwatorium

Wielkie podziękowania dla osób zaangażowanych w doprowadzenie teleskopu do stanu używalności.

Autor:  Marcin Biskupski [ 08 lipca 2014, 18:45 ]
Tytuł:  Re: Zapomniane Obserwatorium

I mamy również materiał w szczecińskiej Kronice! Brawo chłopaki. Obserwatorium oficjalnie przywrócone do życia, skoro już w telewizji mówią...:)
Fragment z wypowiedziami członków PTMA Szczecin od 17:17.
http://www.tvp.pl/szczecin/nasze-programy/kronika/wideo/2200-70714/15962724

Autor:  Andrzej Armiński [ 04 lutego 2018, 23:35 ]
Tytuł:  Re: Zapomniane Obserwatorium

Artykuł o Obserwatorium Astronomicznym Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego.

Załączniki:
Obserwatorium Astronomiczne Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego 2017-04-07.pdf [1.46 MiB]
Pobrany 80 razy

Strona 1 z 1 Czas środkowoeuropejski letni
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
https://www.phpbb.com/